Praćenje suđenja predstavlja dragocjeni alat za razumijevanje stvarnog funkcionisanja krivičnopravnog sistema. Neposrednim uvidom u tok postupaka i uvidom u spise sudskih predmeta moguće je identifikovati obrasce koji nijesu uvijek vidljivi iz statističkih pregleda ili formalnih izvještaja: učestalost odlaganja, razloge zbog kojih do njih dolazi, način na koji se planiraju i zakazuju ročišta, odnos prema procesnoj disciplini, kao i šire organizacione i institucionalne prepreke koje utiču na efikasnost suđenja. Posebna vrijednost monitoringa suđenja ogleda se u tome što omogućava da se pojedinačni predmeti sagledaju kao dio šire slike, odnosno da se iz konkretne sudske prakse izvuku zaključci o stanju sistema u cjelini. 

Ovaj izvještaj nastao je sa ciljem da pruži upravo takav uvid. Svrha ovog izvještaja nije da vrednuje ishode pojedinačnih predmeta, već da na osnovu analize sudskih postupaka ukaže na ključne tendencije, izazove i otvorena pitanja u procesuiranju organizovanog kriminala i korupcije na visokom nivou. U fokusu izvještaja su tok i dinamika postupaka, procesna efikasnost, upravljanje suđenjima, kao i širi pravni i institucionalni okvir u kojem se ovi predmeti vode.

Složeni krivični predmeti zahtijevaju dobro planiranje, kontinuitet u vođenju postupka, sposobnost pravovremenog reagovanja na procesne prepreke i visoki stepen profesionalne odgovornosti svih aktera. Kada ti elementi izostanu, posljedice nijesu samo duže trajanje postupka, već i slabljenje povjerenja u institucije, dodatno opterećenje pravosudnog sistema i utisak da država ne uspijeva da pruži pravovremeni i djelotvorni odgovor na najteže oblike kriminaliteta. 

Polazeći od toga, Izvještaj koji je pred vama nastoji da doprinese unapređenju kvaliteta najkompleksnijeg dijela krivičnog pravosuđa u Crnoj Gori. Kroz pregled relevantnog pravnog i institucionalnog okvira i analizu nalaza iz praćenih postupaka, cilj je da se ponudi jasnija slika postojećeg stanja i da se otvori prostor za preporuke koje mogu doprinijeti efikasnijem, dosljednijem i pravičnijem procesuiranju predmeta organizovanog kriminala i korupcije na visokom nivou. 

Ovaj izvještaj je nastao u okviru projekta „Projekat otvorenih suđenja: Praćenje suđenja za organizovani kriminal i korupciju na visokom nivou u Crnoj Gori“, koji je podržan od strane Ambasade Kraljevine Holandije.